04.09.2023

Konwencja Bazylejska - czym jest i kogo dotyczy?

Strona głównaBlog YanosikKonwencja Bazylejska - czym jest i kogo dotyczy?

Konwencja bazylejska powstała w ramach kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych. Opracowano ją w 1989 roku i dotyczy wyłącznie odpadów oraz materiałów niebezpiecznych. Sprawdźcie, kogo obowiązuje oraz jaki jest jej dokładny zakres.

Konwencja bazylejska - co to i od kiedy obowiązuje?

Konwencja bazylejska, o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych, obowiązuje od 5 maja 1992 roku. Została podpisana w 1989 roku.

Określa ona procedury związane z przewozem odpadów, definiując ich poszczególne rodzaje i wskazuje obowiązki oraz standardy, które muszą być przestrzegane przez państwa, które ją podpisały. Obecnie jest to 190 krajów, w tym wszystkie państwa, które wchodzą w skład UE.

Konwencja bazylejska dotyczy transgranicznego przewozu odpadów niebezpiecznych, określanych jako:

  • Odpadów – „substancji lub przedmiotów, które są usuwane lub których usuwanie zamierza się przeprowadzić albo których usuwanie jest wymagane z mocy przepisów prawa krajowego”.
  • Transgraniczne przemieszczanie – jest określane jako „jakiekolwiek przemieszczanie odpadów niebezpiecznych lub innych odpadów z obszarów znajdujących się pod jurysdykcją krajową jednego państwa do obszarów znajdujących się pod jurysdykcją innego państwa”.

Państwa, które podpisały konwencję bazylejską muszą zagwarantować ponoszenie przez wytwórców obowiązków związanych z transportem i usuwaniem niebezpiecznych odpadów, w sposób zgodny z właściwą ochroną środowiska, niezależnie od miejsca usuwania.

W konwencji podkreślona jest również suwerenność każdego kraju w zakresie decyzji o ewentualnym zakazie przewozu oraz usuwaniu odpadów niebezpiecznych z zagranicy na własnym terytorium.

Podsumowując, państwa w ramach konwencji bazylejskiej są zobowiązane do:

  • Prawa do zakazu importu odpadów niebezpiecznych.
  • Wprowadzenia zakazu eksportu odpadów niebezpiecznych.
  • Zredukowania produkcji odpadów niebezpiecznych.
  • Zapewnienia ograniczenia do minimum międzykrajowego transportu odpadów niebezpiecznych.
  • Zakazu eksportu odpadów niebezpiecznych do państw rozwijających się.
  • Zakazu importu lub eksportu odpadów niebezpiecznych do państw lub z państw, które nie są sygnatariuszami konwencji.

Jakich przewozów dotyczy konwencja bazylejska?

Konwencja bazylejska dotyczy zarówno odpadów niebezpiecznych, jak i materiałów tego rodzaju, również produktów skażonych substancjami, poniżej dokładna lista wraz z kodami konwencji bazylejskiej:

  • Y19 Karbonylki metali,
  • Y20 Beryl i jego związki berylu,
  • Y21 Związki chromu sześciowartościowego,
  • Y22 Związki miedzi,
  • Y23 Związki cynku,
  • Y24 Arsen, związki arsenu,
  • Y25 Selen, związki selenu, Kadm, związki kadmu, Antymon, związki antymonu,
  • Y28 Tellur, związki telluru,
  • Y29 Rtęć, związki rtęci,
  • Y30 Tal, związki talu,
  • Y31 Ołów, związki ołowiu,
  • Y32 Nieorganiczne związki fluoru bez fluorku wapnia,
  • Y33 Cyjanki nieorganiczne,
  • Y34 Roztwory kwaśne lub kwasy w postaci stałej,
  • Y35 Roztwory zasadowe lub zasady w postaci stałej,
  • Y36 Azbest (pył i włókna),
  • Y37 Organiczne związki fosforu,
  • Y38 Cyjanki organiczne,
  • Y39 Fenole, związki fenoli, w tym chlorofenole,
  • Y40 Etery,
  • Y41 Rozpuszczalniki organiczne zawierające chlorowce,
  • Y42 Rozpuszczalniki organiczne nie zawierające chlorowców,
  • Y43 Polichlorowany dibenzofuran i związki chemiczne o podobnym składzie,
  • Y44 Polichlorowana dwubenzo-p-dioksyna i związki chemiczne o podobnym składzie,
  • Y45 Chlorowcopochodne innych związków organicznych, inne poza wymienionymi w aneksie VIII tej Konwencji.

Konwencja określa nie tylko niebezpieczne materiały, ale również definiuje kategoria odpadów, które podlegają kontroli:

  • Y1 odpady sanitarne ze szpitali, ośrodków medycznych i klinik,
  • Y2 odpady z produkcji i przygotowania produktów farmaceutycznych,
  • Y3 zużyte środki farmaceutyczne i leki,
  • Y4 odpady pochodzące z produkcji i stosowania biocydów i fitofarmaceutyków
  • Y5 odpady z wytwarzania i stosowania chemikaliów do konserwacji drewna,
  • Y6 odpady z produkcji i wykorzystania rozpuszczalników organicznych
  • Y7 odpady zawierające cyjanki pochodzące z obróbki cieplnej oraz procesów hartowania,
  • Y8 odpadowe oleje mineralne nie nadające się do ich pierwotnie zamierzonego  zastosowania, zaolejone ścieki, mieszaniny węglowodory-woda,
  • Y9 emulsje,
  • Y10 odpadowe substancje i artykuły zawierające lub zanieczyszczone polichlorowanymi dwufenylami (PCB) i/lub polichlorowanymi trifenylami (PCT) i/lub polibromowanymi dwufenylami (PBB) Y10.
  • Y11 odpady smołowe z procesów rafinowania, destylacji i obróbki pirolitycznej,
  • Y12 odpady z produkcji lub stosowania tuszów, barwników, pigmentów, farb, lakierów i pokostów,
  • Y13 odpady z produkcji lub stosowania żywic, lateksu, plastyfikatorów, klejów/spoiw,
  • Y14 odpadowe substancje chemiczne, które powstały w badaniach naukowych i działalności  rozwojowej lub szkoleniowej, które nie są zidentyfikowane i/lub nowo powstałe, a których skutki działania na człowieka i/lub środowisko są nieznane.
  • Y15 odpady o właściwościach wybuchowych, nieobjęte inną legislacją,
  • Y16 odpady z produkcji i stosowania chemikaliów fotograficznych i materiałów znajdujących zastosowanie w fotochemii,
  • Y17 odpady z procesów obróbki metali oraz tworzyw sztucznych.

Charakterystyki niebezpieczeństw w konwencji bazylejskich

Konwencja bazylejska określa konkretną listę charakterystyk niebezpieczeństwa, które można znaleźć w aneksie III. Znajdują się tam:

  • Substancje wybuchowe.
  • Ciecze palne.
  • Palne ciała stałe.
  • Substancje lub odpady podatne na samozapłon.
  • Substancje lub odpady, które w kontakcie z wodą wydzielają gazy palne.
  • Substancje, które w wyniku utleniania mogą doprowadzić do zapłonu innych materiałów.
  • Nadtlenki organiczne.
  • Substancje silnie trujące.
  • Substancje zakaźne.
  • Substancje korodujące.
  • Odpady, które wydzielają dużą ilość gazów trujących.
  • Substancje toksyczne oraz ekotoksyczne. 

 

AplikacjaPolicjaPoradnik kierowcyRaportyTechnologiaUrządzeniaWywiadyYanosik Traffic